Η ραγάδα πρωκτού είναι μια μικρή σχισμή ή πληγή στο εσωτερικό τοίχωμα του πρωκτού, η οποία μπορεί να προκαλέσει έντονο πόνο, αιμορραγία και δυσφορία κατά τη διάρκεια ή μετά την κένωση. Αν και δεν θεωρείται σοβαρή πάθηση, μπορεί να γίνει ιδιαίτερα ενοχλητική και να επηρεάσει την ποιότητα ζωής.
Σε αυτό το άρθρο, αναλύουμε τι προκαλεί τη ραγάδα πρωκτού, ποια είναι τα συμπτώματα, οι παράγοντες κινδύνου και οι επιλογές θεραπείας.
Τι είναι η ραγάδα πρωκτού;
Η ραγάδα είναι μια σκισμή στο δέρμα του πρωκτικού σωλήνα, που συμβαίνει συχνότερα στο οπίσθιο τοίχωμα. Η πάθηση είναι κοινή σε άτομα κάθε ηλικίας, ακόμα και σε βρέφη, και συνήθως προκαλείται από κάποιο τραυματισμό ή πίεση στην περιοχή.
Αίτια – Τι μπορεί να προκαλέσει τη ραγάδα;
Οι πιο συχνοί λόγοι εμφάνισης ραγάδας πρωκτού είναι οι εξής:
1. Δυσκοιλιότητα
Η συχνή πίεση κατά την αφόδευση και η διέλευση σκληρών κοπράνων είναι η βασικότερη αιτία. Οι τραυματισμοί στον πρωκτικό βλεννογόνο κατά την προσπάθεια μπορεί να προκαλέσουν μικρές ρωγμές.
2. Χρόνια διάρροια
Η συνεχής ροή υδαρών κοπράνων ερεθίζει τον πρωκτικό σωλήνα και μπορεί να οδηγήσει σε ραγάδες.
3. Τοκετός
Κατά τον φυσιολογικό τοκετό, οι γυναίκες ενδέχεται να αναπτύξουν ραγάδα λόγω της αυξημένης πίεσης στον πυελικό και πρωκτικό χώρο.
4. Πρωκτική επαφή
Η έντονη ή μη προστατευμένη επαφή μπορεί να οδηγήσει σε τραυματισμούς της περιοχής.
5. Φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου
Νοσήματα όπως η νόσος του Crohn αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης ραγάδων λόγω χρόνιας φλεγμονής.
6. Τραυματισμός από ξένο σώμα ή ιατρική παρέμβαση
Η χρήση υποκλυσμών, θερμομέτρων ή άλλων αντικειμένων μπορεί να προκαλέσει ρήξη του βλεννογόνου.
Συμπτώματα
Οξύ πόνο κατά ή μετά την αφόδευση
Μικρή αιμορραγία (συνήθως στο χαρτί τουαλέτας)
Φαγούρα ή κάψιμο
Τάση για αποφυγή της τουαλέτας λόγω πόνου
Σπανιότερα, ορατή σχισμή στον καθρέφτη
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο;
Η πάθηση είναι κοινή σε ενήλικες, αλλά επίσης παρατηρείται:
Σε βρέφη, λόγω της συχνής αφόδευσης
Σε εγκύους ή γυναίκες μετά τον τοκετό
Σε άτομα με φλεγμονώδη νόσο του εντέρου
Σε άτομα που καταναλώνουν λίγες φυτικές ίνες
Διάγνωση
Η διάγνωση γίνεται κυρίως με κλινική εξέταση. Ο γιατρός μπορεί να δει τη ραγάδα με απλή οπτική παρατήρηση. Σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να γίνει:
Δακτυλική εξέταση
Πρωκτοσκόπηση ή
Κολονοσκόπηση (αν υπάρχει υποψία άλλης παθολογίας)
Θεραπεία
Η θεραπεία της ραγάδας πρωκτού περιλαμβάνει:
Συντηρητική αντιμετώπιση (για τις περισσότερες περιπτώσεις):
Αύξηση πρόσληψης φυτικών ινών (λαχανικά, φρούτα, δημητριακά)
Κατανάλωση πολλών υγρών
Ζεστά καθιστά μπάνια (3–4 φορές την ημέρα για 10–15 λεπτά)
Αναλγητικές αλοιφές με λιδοκαΐνη
Τοπικές κρέμες με νιτρογλυκερίνη ή νιφεδιπίνη (χαλαρώνουν τον σφιγκτήρα και βοηθούν την επούλωση)
Αντιφλεγμονώδη υπόθετα (σε περιπτώσεις έντονου ερεθισμού)
Χειρουργική αντιμετώπιση:
Αν η ραγάδα επιμένει πάνω από 6–8 εβδομάδες (χρόνια ραγάδα), ενδέχεται να χρειαστεί:
Πλευρική σφιγκτηροτομή (μικρή τομή στον έσω σφιγκτήρα για μείωση πίεσης)
Botox injection (μυοχάλαση για επούλωση χωρίς επέμβαση)
Πρόληψη – Τι να κάνετε για να μην επανεμφανιστεί
Καταναλώνετε πλούσιες σε ίνες τροφές
Μη καθυστερείτε την ανάγκη για τουαλέτα
Αποφύγετε έντονη πίεση ή παρατεταμένο κάθισμα
Πίνετε τουλάχιστον 2 λίτρα νερό την ημέρα
Χρησιμοποιείτε ήπιο καθαρισμό μετά την αφόδευση
Περιορίστε την καφεΐνη και τα καυτερά τρόφιμα
Πότε να επισκεφθείτε γιατρό
Αν ο πόνος επιμένει, αν υπάρχει αιμορραγία ή συνοδευτικά συμπτώματα όπως πυρετός, απώλεια βάρους ή βλέννα στα κόπρανα, τότε είναι απαραίτητη η ιατρική αξιολόγηση.
Συμπέρασμα
Η ραγάδα πρωκτού είναι μια ενοχλητική αλλά συχνά απλή στην αντιμετώπιση πάθηση, εφόσον διαγνωστεί και αντιμετωπιστεί έγκαιρα. Η πρόληψη παίζει καθοριστικό ρόλο, ενώ η υιοθέτηση σωστών διατροφικών συνηθειών και καλής υγιεινής μπορεί να αποτρέψει την υποτροπή.





